Polskie rękodzieło dawniej i dziś. Dlaczego jest tak bardzo cenione?

Opublikowane przez Gaba w dniu

polskie rękodzieło

Na pewno większość z Was zauważyła, jak bardzo polskie rękodzieło w dzisiejszych czasach jest cenione, można by śmiało rzec, że stało się wręcz modne. Jaka nie byłaby tego przyczyna, nie ulega wątpliwości, że obie strony na tym korzystają.

Jakie są tego korzyści?

Kupując polskie rękodzieło, wspieramy naszych rodaków, a co za tym idzie, polski rynek. Jako nabywca zdobywasz pewność, że rzecz, którą kupiłeś, z pewnością będzie tą niepowtarzalną, bo każda wykonana ręcznie nie jest identyczną, chińską, która schodzi z linii produkcyjnej. Jeśli nawet nie przemawia do nas unikatowość produktu, z pewnością zrobi to fakt, iż takie rzeczy są trwalsze, czyli w sumie można zaoszczędzić, kupując jedną porządną, zamiast kolejną, pozornie niższym kosztem.

Dlaczego modne to polskie rękodzieło?

Polskie rękodzieło zyskuje na wartości, staje się czymś pożądanym przez współczesne społeczeństwo, ponieważ jak wszystko w modzie, co jakiś czas zatacza koło i powraca ponownie. Z pewnością nie jest to jedyny powód. Powrót do natury, korzystanie z prostych, pierwotnych surowców, ekologia- to nieliczne pośrednie determinacje, aby samemu tworzyć i otaczać się przedmiotami wykonywanymi ręcznie. Po zalewie rynku szybko psującą się plastikową chińszczyzną przyszedł czas na unikatowe, wyjątkowe rzeczy.

Musimy jednak jeszcze sięgnąć do przeszłości, aby móc mówić o współczesnym polskim handmade, który opiera się na dawnym rękodzielnictwie. Aby móc opisać dzisiejsze rękodzieło zawsze staram się poznać dogłębnie historię polskich producentów. Skąd wziął się pomysł na tworzenie tych produktów, co ich inspiruje oraz co do skłoniło do tworzenia

Czym jest polskie rękodzieło zapewne każdy wie…

…ale my dodamy mimo to parę słów na jego temat 😉 Na pewno samo to słowo każdemu skojarzy się z dziełem wykonanym ręcznie. Ponadto rękodzieło to wyrób nieprzemysłowy. To dzieło posiadające walory artystyczne, które posiadało cechy kultury z regionów, w których powstawało. Jednak z upływem lat, rękodzieło zastąpiło słowo handmade i zmieniło swoje znaczenie. Obecnie za rękodzieło uważa się przedmioty unikatowe, nieszablonowe, które nie powstają w seriach, a pojedynczych egzemplarzach. Produktów tych nie zajdziemy w sieciówkach i sklepach wielkometrażowych. Zazwyczaj sprzedawane są na ulicach, targach lub w internecie.

Dawno temu w naszej pięknej Polsce

Potrzeba jest matką wynalazku- to powiedzenie zna chyba każdy. Polskie rękodzieło sięga zamierzchłych czasów, kiedy to powstawały pierwsze domy, narzędzia, garnki. To zapotrzebowanie środowiska na przedmioty codziennego użytku była motorem napędowym rozwoju takich metod ręcznego tworzenia jak plecionkarstwo, tkactwo, hafciarstwo, koronkarstwo, kowalstwo, malarstwo na szkle oraz rzeźba w drewnie. Wszystko służyło temu, aby móc ułatwić sobie codzienne życie, móc zarobić, wymienić swój ręczny twór na inną potrzebną rzecz, której akurat samemu nie potrafiono zrobić. Drugą sprawą był fakt, iż nie każdy miał dostęp do wszystkich surowców, a więc dane metody rękodzieła rozwijały się bardziej w poszczególnych rejonach naszego kraju. Oto najstarsze formy rękodzieła w Polsce:

Plecionkarstwo

Rozwinęło się w miejscowościach gdzie tereny porośnięte były bujną, dziką wikliną. Stąd też było to idealne zaplecze na rozwój tej sztuki. Plecionkarstwo uznawane jest za rękodzieło artystyczne.

Tkactwo

To dziedzina z wielowiekową tradycją. Wszystkie czynności, jakie były związane z otrzymaniem produktu finalnego, przypadały na jedną osobę, jednak z upływem czasu wyodrębniono poszczególne zawody takie jak: gręplarz, prządek, płóciennik, sukiennik, folusznik i farbiarz. Płóciennictwo to gałąź przemysłu, który zawładnął Śląskiem. Pojawił się także w niektórych rejonach Mazowsza , Małopolski oraz Wielkopolski. Z kolei w sukiennictwie, w którym jako surowiec wykorzystuje się wełnę owczą, dobrze rozwinęło się na terenach podgórskich, Pomorzu i w Wielkopolsce.

Hafciarstwo i koronkarstwo

 W średniowieczu sztukę tę nazywano „acupictor”, co znaczy malarz igłą. Jednak dopiero w renesansie hafciarstwo zyskało swój rozwój. Otóż w kobiecej modzie pojawiły się liczne zdobienia na sukniach. Z biegiem czasu haftami zdobiono także mundury wojskowe.

Kowalstwo

W Polsce pojawiło się na przełomie XVIII i XIX wieku, kiedy to intensywnie rozwijający się przemysł hutniczy spowodował spadek cen żelaza. Stało się ono bardziej przystępne cenowo i kowalstwo artystyczne w II połowie XIX wieku intensywnie się rozwinęło. Polskie kowalstwo nie zasłynęło z kutych emblematów czy kogutków umieszczanych zazwyczaj na dachach kapliczek. Ta dziedzina była charakterystyczna dla Europy Zachodniej. U nas rozwinęła się produkcja okuć, zamków, biżuterii, krzyży oraz krat okiennych. Polscy kowale zasłynęli z tej twórczości i wyparli z rynku „niemiecką robotę”.

Malarstwo na szkle

Swoje początki notuje się w Krakowie na około XV wiek. To bardzo stara metoda zdobnictwa wykorzystywana jako dekoracje na szkle np. obrazki na butelkach szklankach, czy półmiskach. Sztuka ta, ze względu na swą specyfikę, wymaga przygotowania warsztatu pracy. Farby wykorzystywane do tej techniki, to mieszaniny toksyczne dlatego należy pracować w pomieszczeniach dobrze wentylowanych, a odzież oraz stół do pracy zabezpieczyć odpowiednimi materiałami.

Rzeźba w drewnie

Historia polskiej rzeźby sięga zamierzchłej przeszłości. Jednak bardziej intensywny rozwój tej sztuki datuje się przełom XVIII i XIX wiek. Świecka rzeźba w drewnie, podobnie jak inne rękodzieło, była wyrazem zapotrzebowania artystycznego, ale również duchowego ludu. Była odskocznią od codzienności. Pośredniczyła w kontakcie z patronami oraz świętymi. Najczęściej tworzono rzeźby, które miały wynagradzać niepowodzenia spotykające ludność. Głównym bohaterem rzeźb był Jezus Chrystus, a od XX wieku również i Matka Boska.

Współczesny handmade

Niewątpliwie każda z powyższych form dawnego polskiego rękodzieła przetrwała do dziś. Różnią się z pewnością narzędzia, którymi wykonywana jest praca. Świat idzie naprzód, narzędzia są udoskonalane, ułatwiając tym samym pracę rękodzielnikom. Jednak specyficzne przy tej formie zajęcia jest to, że mimo wszystko nie da się całkowicie ich zastąpić współczesną technologią, gdyż wtedy już nie ma mowy o pracy handmade.

Główną cechą różniącą dawne rękodzielnictwo od współczesnego handmade’u jest motywacja, dla której twórcy wykonują swoją pracę. Niegdyś tworzyło się z przymusu, w celu poprawy i wygody życia, na potrzeby własne oraz swojego środowiska. Dziś natomiast działania te są wynikiem zainteresowania ze strony rynku. Nierzadko to, co kiedyś było w domu czymś funkcjonalnym, potrzebnym w codziennym życiu, dziś w głównej mierze w naszych wnętrzach jest elementem dekoracyjnym, ciekawym, nietuzinkowym dodatkiem.

Powrót do korzeni

Na szczęście współczesne społeczeństwo jest świadome bogactwa kulturowego, jakie pozostawili nam m.in. nasi polscy, dawni rękodzielnicy. Aktualnie bazuje się przecież na umiejętnościach naszych poprzedników, które były przekazywane z pokolenia na pokolenia. Wzoruje się na technice, kontynuuje jakąś tradycję np. rodzinną czy regionalną. Z wymienionych wcześniej metod polskiego handmade’u wydaje się bardzo popularne hafciarstwo i koronkarstwo, malarstwo na szkle czy rzeźba w drewnie. Wynika to zapewne z faktu, że materiały, jak i narzędzia potrzebne do realizacji rękodzieła jest bardziej dostępne niż w przypadku np. kowalstwa. Kolejną sprawą są umiejętności, które trzeba posiadać, aby wykonywać daną pracę. O ile niemal każdy chętny jest w stanie nauczyć się podstaw dziergania na szydełku (propozycje przedmiotów handmade z tej dziedziny znajdziesz TU) czy szycia na maszynie (o produktach ręcznie szytych więcej dowiesz się TU i TU), o tyle w przypadku wykuwanie metali w kuźni, nie jest to już taką prostą sprawą. Jest jeszcze kwestia zapotrzebowania, a właściwie zainteresowania danymi rękodziełami. Pomalowany ręcznie szklany wazonik znajdzie większą liczbę klientów, jest to bowiem rzecz, która gości niemal w każdym domu.

polskie-rekodzieloPolskie rękodzieło dziś

W dzisiejszych czasach rękodzielnicy to ludzie mocno kreatywni i zaangażowani w swoją twórczość. Ich pomysły oraz wyroby spełniają najśmielsze oczekiwania swoich klientów. Wśród polskiego rękodzieła sporą popularnością cieszy się produkcja biżuterii. Szalenie modny sutasz (przeczytasz o tym TU) to ciekawa propozycja np. na wyszukany i unikatowy prezent. Do urozmaicenia kolekcji butów nie potrzeba wydawać fortuny 😉 wystarczy zaopatrzyć się w TEN ręcznie zrobiony świetny dodatek, a stylizacja nabierze nowego charakteru. Kupując zabawki dla najmłodszych, warto pochylić się nad tymi ręcznie robionymi, które nie dość że są trwalsze to wspierają kreatywność wśród swoich użytkowników 😉 Zerknij na propozycję. 

Dzisiaj twory handmade głównie kupujemy w internecie, jednak coraz częściej organizowane są targi rękodzielnicze. Najbardziej popularnymi serwisami promującymi handmade w Polsce to Pakamera czy Decobazzar. Znajdziecie tam mnóstwo wspaniałych inspiracji do Waszego wnętrza lub na prezent.

 

Jesteś rękodzielnikiem? Cudownie! Napisz do nas. Chętnie poznamy Twoją twórczość 🙂

 

Źródło: http://kultura.mazury.pl/publikacje/pliki/rekodzielo.pdf


31 Komentarzy

Ja Zwykła Matkaa Klaudia · 2018-09-25 o 08:04

Dla mnie rękodzieło to sztuka. W latach 90 zachłysneliśmy się bylejakością. Bo zależało nam na szybkości?
Mnie cieszy że ten nurt powraca. Pracuję przy zdobieniu porcelany, szkła i emalii od 17 lat, ludzie też coraz częściej kupują polskich producentów a nie badziew z chin.

Inga · 2018-09-16 o 21:22

Uwielbiam rękodzieło, kojarzy i się ze swojskością, poza tym każdy wkłada w to mnóstwo pracy

    Natalia · 2018-09-20 o 18:31

    Tak pracy, energii, ale i talent musi być 🙂

Olga · 2018-09-16 o 20:37

Podoba mi się ten powrót do korzeni! Rozwija poczucie estetyki, kreatywność i zdolności manualne 🙂

    Natalia · 2018-09-20 o 18:31

    Zdecydowanie tak 🙂

Ania · 2018-09-16 o 19:24

Bardzo ciekawy artykuł, nie wiedziałam że handmade tak urósł w siłę. Super sprawa z odnośnikami. Podeślę znajomej, która zajmuje się makramą!

    Natalia · 2018-09-20 o 18:31

    Koniecznie podeślij <3

Dominika D. · 2018-08-05 o 12:23

Uwielbiam rękodzieła. Sama kiedyś zajmowałam się rzeźbą w drewnie. Teraz też, ale nie w takim natężeniu jak kiedyś.

    Natalia · 2018-08-05 o 19:33

    oo rzeźba w drewnie jest piękna. Masz jakąś swoją stronę internetową? 🙂 Chętnie poznamy Twoją twórczość 🙂

Jaga · 2018-08-05 o 11:54

Uwielbiam sobie coś „podłubać” robię świeczki, ozdoby na choinkę, zdobię ręcznie butelki 🙂 to sama radość i jaka przyjemność

    Natalia · 2018-08-05 o 19:34

    Świetnie! Gratulację talentu. Chętnie poznamy bliżej Twoją twórczość 🙂

Agnieszka Ciemińska · 2018-08-05 o 11:32

Boskie zdjęcia robisz, połączenie porzeczki z szarościami włóczki, to prawdziwy majstersztyk dla moich oczu, a co do Hand made cos o tym wiem, szyje pluszaki i ubranka dla dzieci. Uszyte z serca.

    Natalia · 2018-08-05 o 19:35

    ooo chętnie poznamy Twoją twórczość bliżej 😉

Luniaq · 2018-08-05 o 11:02

Ja malowałam na szkle, polecam każdemu bo efekt jest cudny. Super post!

    Natalia · 2018-08-05 o 19:35

    Malunki na szkle to musi być trudna metoda rękodzieła, ale za to jaka gustowna 🙂 Tworzysz jeszcze coś? 🙂

Magdalena - Weekendownik · 2018-08-05 o 10:28

Rękodzieło nigdy nie przestanie być modne :)Pojawiają się nowe pomysły i rozwijamy swoje pasje 🙂 Mnie przekonują rysunki, i malunki w drewnie

    Natalia · 2018-08-05 o 19:38

    Również mam taką nadzieję 🙂 Nowe dzieła zaskakują kreatywnością i oryginalnością. Poznając nowych rękodzielników sama jestem zaskoczona ich pomysłami 🙂 Ogromne gratulacje dla nich! 🙂 Ja kocham wszystko co z drewna więc możemy przybić sobie wirtualną piątkę 😀

Marta K · 2018-07-16 o 11:44

To wspaniale, że rękodzieło zaczyna być coraz bardziej z powrotem popularne. Niech tylko jeszcze ludzie zaczną to doceniać i nie dziwić się, że takie rzeczy kosztują trochę więcej niż chińska tandeta 🙂

    Natalia · 2018-07-16 o 19:57

    Myślę, że ludzie już to zaczynają doceniać. Jeszcze trochę i rękodzieło będzie bardzo popularne 🙂

Life by MARCELKA · 2018-07-15 o 19:45

rękodzieło to świetna sprawa
zawsze podziwiam osoby, które się nim zajmują.

    Natalia · 2018-07-16 o 19:58

    Ja również ich podziwiam przede wszystkim za cierpliwość. Próbowałam i niestety mam dwie lewe ręce 🙁

Hawranowa · 2018-07-15 o 17:31

Zawsze podziwiałam osoby, które tworzyły jakieś rzeczy we własnym zakresie. Niestety nie mam sama zdolności manualnych, żeby wykonywać rękodzieło…Choć na pewno trening czyni mistrza, jak w każdej dziedzinie 😉 Osobiście bardzo cenię i mam wrażenie, że inni również czują się bardziej docenieni jeśli otrzymają taki ciekawy prezent wykonany przez osobę o takich zdolnościach.

    Natalia · 2018-07-16 o 19:59

    Tak rękodzieło to świetna opcja na unikalny i oryginalny prezent! 🙂

Natalia · 2018-07-15 o 15:41

Ludzie szukają też jakość ja kupiłam komin zrobiony na drutach nie umywa się do tego wszystkiego co jest w sklepach mam go już dłuższy czas 🙂 Żałuję, że ze mnie beztalencie

    Natalia · 2018-07-16 o 20:00

    Nie przejmuj się ze mnie także beztalencie 🙁

swiat karinki · 2018-07-15 o 08:01

Moja mama robi np na drutach i szydelku różne rzeczy, i zawsze wspomina że jak była w stanach jako młoda dziewczyna to potrafiła na tym drugą pensję dorobić bo tak szukali osób które to umieją, bo jest ich coraz mniej.

    Natalia · 2018-07-16 o 20:01

    No proszę jak pięknie! 🙂 Oby u nas tak niedługo było 🙂

Beauty Swan · 2018-07-14 o 10:38

Ja uwielbiam przedmioty wykonane przez inne osoby ! Są naprawdę przepiękne i zgodzę się z tobą co do tego , że warto kupować je od naszych rodaków 🙂

    Natalia · 2018-07-14 o 12:59

    Prawda? Warto się wpierać zwłaszcza, że polski handmade jest rzeczywiście wyjątkowy 🙂

Bookendorfina Izabela Pycio · 2018-07-14 o 10:30

Bardzo cieszy, że sztuka rękodzielnictwa wraca do łask w szerokim wymiarze. 🙂

    Natalia · 2018-07-14 o 13:00

    I mam nadzieję, że już tak pozostanie. Dość już tej chińszczyzny 😀

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *